Kategori: Makaleler

Bilirubin Hangi Bölüm Bakar? Bir Sağlık Mitosu Çözülüyor Bilirubin, herkesin bildiği ama çoğumuzun aslında tam olarak ne olduğunu anlamadığı bir terim. Karaciğerin işleyişi, safra kesesi ve vücudun atıklarını nasıl işlediği hakkında bazı şeyleri öğrenirken, bu sarımsı sıvı da karşımıza çıkar. Ancak, bilirubin seviyelerinin yüksek çıkması ya da düşük olması, çoğumuzun kafasını karıştırır. Peki, bilirubin testi hangi bölüme aittir? Kim bakar? Sonuçları ne anlama gelir? Dürüst olmak gerekirse, çok fazla insan bilirubinin sadece sarılık ile ilgili olduğunu ve asıl derdinin karaciğerle olduğunu sanar. Ama bu işin iç yüzü biraz daha karmaşık. O yüzden şimdi biraz kafaları karıştırarak bu meseleye derinlemesine inelim.…

Sufizm Din midir? Felsefi Bir Yaklaşım 1. Felsefi bir bakışla Sufizm Sufizm, tarihsel olarak İslam’ın mistik boyutunu ifade etse de, onun çok ötesine geçen bir öğretiyi temsil eder. İlk bakışta, bir dinin parçası olarak görülebilecek bir yapı sunan Sufizm, içsel bir arayış ve bireysel dönüşüm üzerine odaklanır. Ancak bir filozof bakış açısıyla, bu öğretinin dinle ne kadar örtüştüğünü tartışmak oldukça derindir. Felsefede, dinin tanımına dair çok sayıda görüş bulunmaktadır. Din, genellikle bir Tanrı ya da kutsal bir güce inanmayı, bunun etrafında şekillenen bir ahlaki düzeni ve ritüelleri içerir. Sufizm, bu tanımlamaya uyan belirli özelliklere sahip olsa da, onun ötesinde metafizik…

Beyaz Sakal Ne Zaman Ölüyor? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme Beyaz sakal… Hemen gözümüzde bir imaj canlanıyor, değil mi? Yaşlı, deneyimli bir adam, belki de uzun yıllar boyunca toplumda önemli bir yere sahip olmuş bir figür. Ama bir yandan da, bu beyaz sakal meselesi, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi konularla nasıl kesişiyor? Beyaz sakal ne zaman ölüyor, yani “beyaz sakallı adamın” gücü ve etkisi ne zaman sönüyor, bu sorunun cevabını vermek aslında basit değil. Çünkü bu soruya verilen yanıt, farklı gruplar ve toplumsal normlar açısından çok değişken. İstanbul’da yaşıyorum ve her gün sokakta gördüğüm…

Negatif Aktarım: Geçmişin Bugüne Yansıyan Yansımaları Geçmiş, her zaman bir ışık kaynağıdır; bugünü anlamamıza ve geleceğe yön vermemize yardımcı olur. Ancak bazen geçmişin gölgeleri, toplumsal yapıları, psikolojiyi ve kültürel dinamikleri derinden etkileyen, şekillendirici izler bırakabilir. Bu izlerden biri de “negatif aktarım” kavramıdır. Geçmişteki deneyimler ve olaylar, özellikle travmalar, insanların davranışlarını, düşünce biçimlerini ve ilişkilerini etkileyebilir. Bu durum, toplumsal yapılar ve bireyler arasındaki etkileşimlerdeki kalıpları anlamamıza ışık tutar. Peki, negatif aktarım nedir ve tarihsel olarak nasıl bir evrim geçirmiştir? Negatif Aktarımın Temelleri Negatif aktarım, psikolojik bir terim olarak, bireylerin geçmişteki travmatik veya olumsuz deneyimlerin etkisiyle bugünkü ilişkilerinde ya da durumlarında benzer…

Askerlikte Sınıflandırma Nedir? Derdini Anlatırken Mizahi Bir Yolculuğa Çıkalım İzmir’de, 25 yaşında bir genç olarak, askerlikten bahsedince aklıma gelen ilk şey, “Ya zaten ne olursa olsun sınıflandırılacağım ya, başka bir şeyin önemi var mı?” diyorum. Tabii, arkadaş ortamında sık sık espri yapmam dolayısıyla kimse beni ciddi almaz, ama içimde bir fırtına kopuyor. Çünkü “Askerlikte sınıflandırma nedir?” sorusu, bir gencin ruhunda derin izler bırakabilir, öyle değil mi? Herkesin derdi farklı; kimisi cephede kahraman olmak ister, kimisi komando olur, kimisi de “Tayyörlü yer” diye tabir edilen kısımdan geçmek ister. Ben ise her detayı fazla düşünen, derinlere dalan biriyim. Bu yazıyı da tam…

Apple’da Google Lens Var Mı? Bir akşam, ofisten çıkıp biraz nefes almak için yürürken, gözüm bir dükkandaki eski kitabın üzerine takıldı. Kitap kapağı o kadar dikkatimi çekti ki, “Bunu almak istesem bulur muyum?” diye düşündüm. Sonra birden aklıma geldi, “Google Lens olsa hemen telefonumu çıkarıp tarar, bulur, alırdım!” Ama Apple’da Google Lens var mı? Ya da bir iPhone kullanıcısı, benzer bir şeyi nasıl yapar? Bu konuda ne kadar farkındayım, gerçekten farkında mıyım? Hadi gelin, bu sorunun peşinden biraz gidelim. Google Lens’in Gücü Google Lens, aslında basit bir “kamera ile arama” aracından çok daha fazlası. O kadar güçlü bir uygulama ki,…

İster İstemez Yineleme mi? Antropolojik Bir Perspektifle Kültürlerin Çeşitliliğine Bakış Kültürler, yalnızca birer yaşam tarzı ya da gelenekler bütünü olarak kalmaz, aynı zamanda bireylerin dünyayı nasıl algıladığını ve anlamlandırdığını şekillendirir. Her bir toplum, kendine özgü ritüelleri, semboller, akrabalık yapıları ve ekonomik sistemleriyle farklı bir yaşam pratiği ortaya koyar. Ve belki de, bu çeşitlilikte en ilginç ve kafa karıştırıcı olanı, bazı davranışların, düşüncelerin ya da ritüellerin neredeyse her kültürde bir şekilde tekrarlanmasıdır. Bir insanın gözlemleriyle başladığı bu soruya, antropolojinin derinliklerinden bakarak cevap arayacağız: İster istemez yineleme mi? Kültürel Görelilik ve Tekrarın Anlamı Bir davranışın ya da sembolün bir toplumda nasıl anlam…

Kaynakların Kıtlığı ve Walkman Kulaklık: Ekonomik Bir Bakış Bir ekonomist değilim; ancak kaynakların kıtlığı ve seçimlerin sonuçları üzerine düşünen biri olarak, hayatımızın ayrılmaz bir parçası haline gelen teknolojik ürünlerin – örneğin Walkman kulaklık gibi – ekonomik anlamda ne anlama geldiğini sorgulamak, sadece sayıların ötesinde insan davranışını ve piyasa dinamiklerini anlamamıza yardımcı olur. Her seçim, sınırlı kaynaklar içinde başka bir seçimden vazgeçmeyi – yani fırsat maliyetini – beraberinde getirir. Bir Apple AirPods ya da Sony WF‑1000XM5 kulaklık almaya karar verdiğinizde, sadece ürünün kendisini değil, o ürünün piyasadaki konumunu, bireysel tercihleri, üretim süreçlerini, küresel ekonomik eğilimleri ve davranışsal eğilimleri de satın alırsınız.…

Savcılıkta İfade Vermek Ne Kadar Sürer? Antropolojik Bir Bakış Birçok kültürde, insanları toplumsal düzen içinde tutan belirli ritüeller ve normlar vardır. Bu normlar, kimliğimizin ve toplumumuzun şekillenmesinde önemli bir rol oynar. Düşünsenize, bir savcılığa gidiyorsunuz, ifade vermek için bir odada bekliyorsunuz. Bu sıradan bir durum gibi görünebilir, ancak aslında çok daha fazlası var. İfade verme süreci, sadece hukuki bir prosedür değil; aynı zamanda bireylerin kimliklerini, toplumsal bağlarını ve kültürel normlarını yeniden şekillendirdiği bir deneyim olabilir. Bunu anlamak için, farklı kültürlerde benzer süreçlerin nasıl işlediğine bakmamız gerekiyor. Antropologlar, toplumların ve bireylerin dünyayı nasıl algıladıklarını, etkileşimde bulundukları normları ve bu normlara nasıl…

Ne Tür Diziler Vardır? Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir İnceleme Günümüzde popüler kültürün merkezinde yer alan televizyon dizileri, toplumsal yapıları, güç ilişkilerini ve ideolojik akımları anlamamıza yardımcı olan önemli araçlardan biri haline gelmiştir. Birçok dizi, sadece eğlencelik bir içerik olmanın ötesine geçerek, toplumların nasıl şekillendiğine, kurumların nasıl işlediğine ve iktidarın nasıl sürdürülüp meşrulaştırıldığına dair derinlemesine bakışlar sunar. Edebiyat ve sanatla olan benzerliğine rağmen, dizilerdeki güç dinamikleri, birey ile devlet arasındaki ilişkiyi, yurttaşlık ve demokrasi kavramlarını doğrudan sorgulama fırsatı sunar. Bu yazıda, diziler aracılığıyla iktidar, ideoloji ve toplumsal düzen gibi temaların nasıl işlendiğini, güncel siyasal olaylar ışığında analiz edeceğiz. İktidar ve Kurumlar:…