Kategori: Makaleler

Bir Sayıyla Başlayan Soru: Eğitim, Güç ve Düzen Üzerine Düşünmek “Meslek lisesi bilişim teknolojileri bölümü kaç puan?” sorusu ilk bakışta masum, hatta teknik bir merak gibi görünüyor. Oysa bu soru, bir toplumda gücün nasıl dağıtıldığını, hangi bilgi türlerinin değerli sayıldığını ve yurttaşların geleceğe hangi kanallardan yönlendirildiğini düşünmek için güçlü bir kapı aralıyor. Eğitim sisteminin içine yerleştirilmiş puanlar, yalnızca bireysel başarı ölçütleri değil; aynı zamanda siyasal tercihlerin, kurumsal önceliklerin ve ideolojik yönelimlerin somut göstergeleri. Bu yazıda kesin bir taban puan vermekten özellikle kaçınarak, bu sorunun arkasındaki siyasal ve toplumsal anlam katmanlarını keşfetmeye çalışacağım. Çünkü puanlar değişir; ama puanları var eden düzen,…

Sıvıların Belirli Bir Hacmi Var Mıdır? Sıvıların hacmi, herkesin günlük yaşamında karşılaştığı, ama çoğu zaman çok fazla sorgulamadığı bir konu. Ama gelin, bu soruyu biraz daha derinlemesine ele alalım: Gerçekten sıvıların belirli bir hacmi var mı? Yoksa sıvılar, bulundukları ortamın şekline mi uyar? Küresel Perspektiften Sıvıların Hacmi Bütün dünyada sıvıların fiziksel özellikleri, özellikle de hacim konusundaki anlayış genellikle aynıdır. Bilimsel olarak bakıldığında, sıvılar belirli bir hacme sahip değildir, çünkü onların hacmi bulundukları kabın şeklini alır. Bu özellik, sıvıların gazlardan farklı olarak sabit bir hacme sahip olmasının yanında, şekilsiz olmalarını da açıklar. Mesela, bir bardakta 200 ml su varsa, suyu başka…

Namazda Kıraat Farz mı Vacip mi? Bir İkilemin Hikâyesi O An, Zihnimdeki Soru Kayseri’nin soğuk bir sabahında, güneş henüz doğmamışken, namazda kıraatın farz mı vacip mi olduğunu düşünüyordum. O sabah namazını kılarken, bir yandan içimdeki bu soru beni kemiriyor, bir yandan da namazın huzurunda kaybolmaya çalışıyordum. Yavaşça secdeye kapanırken, kıraatla ilgili bu soru bir kez daha kafamı kurcalamaya başladı: “Namazda kıraat farz mı vacip mi?” Kıraat, namazda okunan Kur’an ayetleriydi. Çoğu zaman fark etmeden, içimden geçerdi bu soru. Fakat sabah namazında, bu soru bir türlü çıkmıyordu kafamdan. Bir taraftan vicdanımda hissettiğim huzur, diğer taraftan belirsizliğin yarattığı kaygı… Bunu ilk defa…

İslamiyete Göre Evlilik Nasıl Olmalı? Felsefi Bir Perspektiften Bazen, en sıradan kararlarımız bile felsefi bir düşüncenin kapılarını aralayabilir. Mesela, bir insan hayatını bir başka insanla birleştirmeye karar verdiğinde, aslında evliliğin yalnızca iki kişinin arasında gerçekleşen bir birliktelik olmadığını, toplumsal, ahlaki ve manevi bir düzlemde çok daha büyük sorumluluklar taşıdığını fark eder. Evlilik, sadece bir yasal bağ değil, bireylerin varoluşsal anlam arayışlarını, etik sorumluluklarını ve toplumsal rollerini de belirler. Peki, bu kadar derin bir kavram olan evlilik, İslam’da nasıl şekilleniyor? İslam’a göre evlilik, sadece bir dini sorumluluk mu, yoksa etik, epistemolojik ve ontolojik boyutları olan bir ilişki midir? Bu yazıda, İslamiyete…

Uluslararası Siyasette İktidar, Meşruiyet ve Katılım: Toplumsal Düzenin Dinamikleri Toplumlar, binlerce yıl süren evrimsel süreçlerde sürekli olarak güç ilişkileri ve toplumsal düzen arayışında olmuşlardır. Güç, yalnızca fiziksel bir egemenlik biçimi değil; ideolojiler, kurumlar ve yurttaşlık ilişkileri aracılığıyla şekillenen, sosyal yapıyı ve bireylerin yaşamını doğrudan etkileyen bir olgudur. Bu yazıda, iktidar, meşruiyet, katılım ve demokrasi kavramlarını güncel siyasal olaylar ve teoriler üzerinden ele alarak, toplumsal düzenin işleyişine dair derinlemesine bir analiz sunmaya çalışacağım. Toplumların nasıl şekillendiğini ve bireylerin nasıl etkilendiğini anlamak, sadece teorik bir sorudan çok, güncel siyasal olayları anlamlandırmamızda kritik bir rol oynar. Meşruiyetin Anlamı ve İktidarın Sınırları Bir toplumda…

Çok Sıkıldığımızda Ne Yapmalıyız? Sosyolojik Bir Bakış Bazen, günün yoğun temposu ve hayatın karmaşası içinde o kadar sıkılırız ki, hiçbir şey yapasımız gelmez. Saatlerce bir yerde oturup etrafımıza bakmak, ne yapacağımıza karar verememek, dünya sanki donmuş gibi gelir. Bazen bu sıkıntı, basit bir “bugün keyfim yok” haline dönüşse de, bazen daha derin bir varoluşsal boşluk hissi yaratabilir. Peki, bu sıkılma hali sadece bireysel bir durum mudur, yoksa toplumsal yapılarla mı şekillenir? Sıkılmak, çoğu zaman modern dünyada hepimizin deneyimlediği bir durumdur. Ancak bu durumu sadece bireysel bir ruh halinin sonucu olarak görmek, bize çok şey anlatmıyor olabilir. Çok sıkıldığımızda ne yapmalıyız…

Çemberin Tam Ortasında: Bir Noktanın ve Anlatının Gücü Hayat, bazen bir çember gibi dönüp durur. Bir noktadan başladığımızda, sonunda o noktaya geri döneriz. Ancak bu döngü, yalnızca fiziksel bir hareketin ötesine geçer; bir hikâyede, bir karakterde veya bir düşünceyi şekillendiren kelimelerde de benzer bir devinim söz konusudur. Tıpkı bir çemberin tam ortasında bulunan nokta gibi, bazen tüm hikâye, bütün varlık, anlamını ve gücünü, bu noktada saklar. Bu yazıda, çemberin merkezindeki o özel noktayı edebiyat perspektifinden ele alacağız. Edebiyatın gücü, metinlerin yapısal ve sembolik derinliğinde gizlidir. Her kelime, her sembol, her anlatı tekniği, bir noktada birleşir ve bu birleşim, bir anlamın…

Suni Gölet Ne Demek? Geleceğe Dönük Bir Bakış Bugün Ankara’nın merkezinden bir saat uzaklıkta bir köyde, her sabah gün doğarken, kuşların sesini duyarak uyanan bir ben var. Bu sessiz ortamda belki de geleceği sorgularken, en çok düşündüğüm konulardan biri su ve onun yaşamımızdaki yeri. Özellikle suni göletler… Ne demek bu suni gölet? İşte bu kavram, gelecekte belki de bizim yaşam tarzımızı, iş yapma biçimimizi ve ilişkilerimizi nasıl etkileyebilir? 5-10 yıl sonrasında neler değişecek? Bir taraftan heyecanlanıyor, bir taraftan da kaygılanıyorum. Hadi gelin, bu soruları birlikte cevaplamaya çalışalım. Suni Gölet Nedir? Suni gölet, insan eliyle yapılan ve suyun biriktirilmesi amacıyla inşa…

Pembe Ses Nedir? Bir Yudum Hayat ve Biraz Bilim Ankara’da yaşıyorum, yani tam ortada, hem yoğun şehir hayatı hem de insanların hızlı yaşam temposuyla örülü bir hayat. Herkesin telaşla koştuğu, uğultulu bir şehrin içinde kendime bir köşe bulup, bazen veriyle uğraşıyor, bazen de geçmişe dair anılarımı hatırlıyorum. Bir gün, derin bir sohbet sırasında, bir arkadaşım “pembe ses nedir?” diye sormuştu. Açıkçası, cevabım biraz zor olmuştu. Çünkü daha önce hiç böyle bir kavramla karşılaşmamıştım. Ancak bu soru, kafamda kocaman bir soru işareti bırakmıştı. Sonra, iş hayatımda veriyle uğraşırken öğrendiğim o harika keşifler gibi, pembe sesin ne olduğunu öğrenmek, beni hem şaşırttı…

MPS Nedir Psikolojide? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından İnceleme Psikolojide MPS (Mental Processes and Social), yani “Zihinsel Süreçler ve Sosyal Etkileşimler,” insanların zihinsel süreçlerinin ve sosyal çevrelerinin birbirini nasıl şekillendirdiğine dair önemli bir kavramdır. İnsanlar, günlük hayatlarında hem bireysel olarak hem de toplumsal düzeyde çeşitli etkileşimler ve kararlar alırken, bu süreçlerin toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adaletle nasıl bağlantılı olduğunu incelemek, oldukça anlamlıdır. İstanbul gibi dinamik bir şehirde yaşayan biri olarak, her gün toplumsal normların, farklı kimliklerin ve sosyal adaletin zihinsel süreçler üzerindeki etkilerini gözlemliyorum. Toplumsal Cinsiyet ve MPS Toplumsal cinsiyet, bireylerin sosyal rollerini ve kimliklerini şekillendiren bir…