Her Şey Dahil’e Ne Dahil?
İzmir’de yaşayan bir genç olarak, yaz tatilimi ya da hafta sonumu bir “her şey dahil” tatil köyünde geçirmek fikri, her zaman büyük bir tartışma konusu olmuştur. Kimisi için “hayatın tadını çıkarma” anlamına gelirken, kimisi için tamamen tüketime dayalı, bireysel özgürlükleri kısıtlayan bir deneyim. “Her şey dahil” tatil köylerinin sunduğu olanakları düşününce aklıma gelen ilk şey, tatilin genellikle bir çeşit ‘paket’ halinde sunuluyor olması. Peki, her şey gerçekten dahil mi? Veya bu sistemin arkasında neler var? Gelin, bu tartışmaya biraz daha derinlemesine bakalım.
Her Şey Dahil’in Avantajları: Kafanız Rahat, Cebiniz Rahat
Öncelikle, her şey dahil konseptinin avantajlarına bir göz atalım. Bunu sevmemin birkaç nedeni var: İlk olarak, tatil için bütçe belirlediğinizde, o bütçeyi aşmanız çok zor. Çünkü her şey dahil demek, yemekler, içkiler, aktiviteler ve hatta bazen spa hizmetleri gibi şeylerin hepsinin önceden ödenmiş olduğu anlamına geliyor. Yani tatil boyunca sürekli cebinizi karıştırıp, “Bu akşam restoran hesabı ne kadar oldu acaba?” diye düşünmek yok.
Bir diğer avantaj, kesinlikle rahatlık. Yolda kaybolmayacak, kimseye “burada ne yenir, hangi otobüsle gidilir?” diye sormayacaksınız. Hangi havuzda takılacağınız, hangi restoranda yemek yiyeceğiniz ve hangi şovları izleyebileceğiniz size zaten önceden belli olmuş. Yani tatilde gerçekten sadece dinlenmeye odaklanıyorsunuz.
Bunlar güzel, kabul ediyorum. Ama gelin, biraz da olayın başka yönlerine bakalım.
Her Şey Dahil’in Zayıf Yönleri: Tüketim Çılgınlığı ve Kısıtlanmış Özgürlük
Şimdi gelelim, işin biraz da karanlık tarafına… Her şey dahil’in cazibesi, tam olarak özgürlükten ve çeşitlilikten uzak olmakla başlıyor. Mesela, aynı havuz başında gün boyu, birbirinin aynısı insanlarla yan yana duruyorsunuz. Bir tek kişinin bile “ben başka bir şey yapmak istiyorum” demeye cesaret edemediği o atmosferde, herkes bir tür “kitlesel tatil köleliği” içerisinde. Her şey dahil sistemi, sanki tatilin ne olması gerektiğini baştan çiziyor: Yalnızca birkaç restoran, belirli aktiviteler ve önceden belirlenmiş bir rutin. Gerçekten özgürce dolaşabileceğiniz bir yer bulmak biraz zor.
Ayrıca, her şey dahil konsepti biraz da tüketime dayalı bir yaşam tarzını teşvik ediyor. Her şeyin dahil olduğu bir tatil, bir anlamda tükettikçe daha fazlasını isteyen bir döngüye sizi sokuyor. Bunu bir nevi “tatil kapitalizmi” olarak adlandırabilirim. Gerçekten tatilin amacı, o yerde geçirdiğiniz zamanı, hissettiklerinizi ve oradaki deneyimlerinizi yaşamak mı? Yoksa sadece yemek, içmek, daha fazla yemek, biraz da içmek üzerinden bir tüketim çılgınlığına mı sürükleniyorsunuz? İsterseniz bir gün havuz kenarındaki o abartılı kokteyllerden birini sipariş edin, sonra bir bakın bakalım; aslında gerçek tatil ne?
Her Şey Dahil: Kültürel ve Sosyal İzolasyon
Bir de şu var: Sosyal etkileşim konusunda da bir eksiklik hissedebiliyorsunuz. Bu tür tatiller genellikle çok izole bir ortam yaratır. Farklı kültürlerden insanlarla tanışma, yerel yemekleri deneme ve o bölgenin tarihine dair bir şeyler öğrenme fikri tamamen kenara itilmiştir. Her şey dahil konsepti, yerel halkla kaynaşmak yerine, sizi kendi kabuğunuza çekiyor. Oteldeki restoranda yemek yediğinizde, gittiğiniz ülkenin mutfağından çok, standart bir “otel yemeği” yiyorsunuz. Bu tarz tatillerde, sadece tüketiyorsunuz, yerel deneyimleri ise neredeyse sıfıra indiriyorsunuz.
Alternatif Tatil Fikirleri: Özgürlüğü Seçmek
Bunlar bir yana, peki ya tatilini daha özgür, daha keşif dolu geçirmek isteyenler için alternatifler neler? Seyahatsever biri olarak, başka tür tatil seçeneklerini de denemek her zaman hoşuma gider. Kültürel geziler, doğa yürüyüşleri ya da sırt çantasıyla yapılan keşifler, bana göre daha fazla özgürlük ve deneyim sunuyor. Bence her şey dahil bir tatil, tatile çıkmak değil, sadece bir tatil konsepti yaratmak gibi. Gerçek tatil, işte o özgürlüğü bulduğunda başlar.
Sonuç: Her Şey Dahil Gerçekten Dahil mi?
Kendi adıma, her şey dahil tatilini seviyorum ama biraz temkinli yaklaşarak. Bu sistemin sunduğu rahatlık ve bütçeyi kontrol etme avantajları, her zaman hoşuma gitmiştir. Ama bir yandan da, sürekli tüketime dayalı olan bu modelin insanı nasıl kendi konfor alanına hapsettiğini de gözlemliyorum. Her şey dahil, en basitinden, gerçek deneyimlerden uzak, yalnızca bir paket tur olma özelliği taşıyor.
Tatillerde insanlar özgürlük ister. Ama soruyorum: Bu kadar kontrollü bir tatil, gerçekten özgürlük mü? Yoksa rahat bir şekilde yerleşip, herkesin aynı gün içerisinde aynı şeyi yapmasını sağlayarak bir tür sosyal deneyim mi sunuyor? Belki de cevap, her şeyin dahil olduğu bir tatilde değil, o anı nasıl hissettiğinizde yatıyor.