Trendyol da güneş kremi alınır mı ?

Trendyol’da Güneş Kremi Almak: Bir Siyaset Bilimcinin Güç, İktidar ve Vatandaşlık Üzerine Düşünceleri

Bir güneş kremi almak… Ne kadar basit bir eylem gibi görünür, değil mi? Ancak bir siyaset bilimcinin gözünden bakıldığında, bu eylem bile güç ilişkilerinin, ideolojik yönlendirmelerin ve toplumsal düzenin mikroskobik bir yansıması haline gelir. “Trendyol’da güneş kremi alınır mı?” sorusu, yalnızca bir tüketim tercihi değil; aynı zamanda modern yurttaşın dijital kapitalizm içindeki konumuna, güven algısına ve itaat biçimlerine dair derin bir sorgulamadır.

Tüketimden İktidara: Alışverişin Politik Anlamı

Tüketim, çağdaş toplumlarda yalnızca ihtiyaçları karşılamak için yapılan bir eylem olmaktan çıkmış; iktidarın yeniden üretim alanı haline gelmiştir. Trendyol gibi dijital pazar yerleri, yalnızca ürünlerin değil, ideolojilerin de dolaşımını sağlar. Platformun algoritmik yapısı, kullanıcıyı bir “vatandaş” değil, bir “tüketici” olarak tanımlar. Peki, bu durumda biz hâlâ demokratik özneliklerimizle mi hareket ediyoruz, yoksa dijital kurumların sessiz politik rejimlerine mi boyun eğiyoruz?

İktidar artık yalnızca devletin elinde değildir. Alışveriş platformları, görünmez biçimde toplumsal davranışları yönlendirir; “en çok satanlar” listeleri, “kampanyalar” ve “önce senin için seçtiklerimiz” gibi ifadelerle, bireyin karar mekanizmalarını yönlendiren yeni bir ideolojik hegemonya kurar.

Erkek ve Kadın Perspektifinden Dijital Vatandaşlık

Erkeklerin tüketimle kurduğu ilişki genellikle stratejik ve güç odaklı bir yapıdadır. “En etkili”, “en güçlü koruma”, “en iyi fiyat-performans” gibi söylemler, erkeksi rekabet kültürünün dijital uzantısıdır. Kadınların tüketim pratikleri ise çoğu zaman toplumsal etkileşim ve dayanışma odaklıdır. Ürün yorumları, sosyal medya paylaşımları, deneyim aktarımları… Tüm bunlar, bir tür “demokratik katılım” biçimidir. Yani kadın kullanıcılar, alışverişi bir “görünürlük siyasetine” dönüştürürken; erkekler hâlâ “etkinlik” ve “kontrol” arayışında birer mikro iktidar alanı yaratırlar.

Bu iki yaklaşım birleştiğinde Trendyol gibi platformlar, aslında bir toplumsal laboratuvar işlevi görür. Burada kimler karar veriyor, kimler yönlendiriliyor, kimler sadece gözlemci kalıyor?

Kurumlar, İdeoloji ve Güven: Güneş Kremi Bir Güç Sembolü mü?

Bir güneş kremi satın almak, görünüşte kişisel bir eylemdir. Ancak Trendyol’da yapılan bu tercih, kurumsal güven ve ideolojik meşruiyet arasındaki hassas dengeyi açığa çıkarır. Devletin denetim mekanizmaları zayıflarken, özel platformlar kendi düzenlerini inşa eder. Bu noktada sorulması gereken soru şudur: “Kimi denetliyoruz ve kim tarafından denetleniyoruz?”

Trendyol, bir “pazar” olmanın ötesine geçerek bir kurum haline gelmiştir. Kullanıcı yorumları, puanlama sistemleri, iade politikaları — hepsi bir tür dijital bürokrasidir. Burada vatandaş değil, müşteri esastır; hak değil, memnuniyet değerlidir.

Demokrasi mi, Dijital İtaat mi?

Alışveriş, artık bir vatandaşlık pratiğidir. Trendyol’da güneş kremi alırken, bir bakıma sistemin kurallarına rıza gösteririz. “Onayla”, “Sepete ekle”, “Teslimatı kabul et” gibi basit eylemler, neoliberal düzenin sessiz sözleşmeleridir. Her tıklama, küçük bir onaydır; her puanlama, sistemin yeniden üretilmesidir.

Peki, bu durumda özgür irademiz gerçekten özgür müdür? Yoksa algoritmik yönlendirmelerle biçimlendirilmiş bir özgürlük yanılsaması içinde mi yaşıyoruz?

Güneşin Altında Her Şey Siyasi

Bir siyaset bilimci için güneş kremi bile politik bir nesnedir. Çünkü güç, yalnızca mecliste değil; cildimizi koruyan kremde, onu satan platformda, o platformu düzenleyen yasada ve o yasaya sessizce uyan bireyde de vardır. Trendyol’da güneş kremi almak, kapitalist düzenin mikro bir sahnesidir. Burada kim koruyor, kim yanıyor, kim parlıyor?

Trendyol’da güneş kremi alınır mı?

Evet, alınır. Ama esas soru şudur: “Kimin ışığında yanmayı, kimin sisteminde korunmayı seçiyoruz?”